روزت مبارک همکار ارجمند

سوالاتی برای رسیدن به اهداف زندگی

یک) چه چیزی خواست مرا برآورده می کند؟

دو) چه چیزی باعث حرکت من می شود؟

سه) چه چیزی برایم الهام بخش است؟

چهار) چه چیزی در سئوالات 1، 2 و 3 مشترک است؟

پنج) با جواب یه سئوال 4، چه مشکلی از دیگران حل می کنم؟

شش) چه چیزی باعث شکست من می شود؟

هفت) چه چیزی برایم دردآور است؟

هشت) چه چیزی مرا اندوهگین می کند؟

نه) چه چیزی در سئوالات 6، 7 و 8 مشترک است؟

ده) با جواب به سئوال 9، چه مشکلی از دیگران حل می کنم؟

یازده) از چه چیزی وحشت دارم؟

دوازده) چه چیزی نگرانم می کند؟

سیزده) چه کاری برای تغییر جواب 11 و 12 می توانم انجام دهم؟

چهارده) با این تغییر، چه کمکی به دیگران می کنم؟

پانزده) چه کاری را با عشق انجام می دهم؟

شانزده) احساسم در زمان انجام جواب 15 چیست؟

هفده) اگر جواب 15 را متوقف کنم، چه می شود؟

هجده) اگر جواب 15 را همیشه انجام دهم، چه می شود؟

نوزده) از چه کاری منزجرم؟

بیست) وقتی کار جواب 19 را انجام می دهم، چه احساسی دارم؟

بیست و یک) اگر کار جواب 19 را متوقف کنم، چه می شود؟

بیست و دو) اگر جواب 19 را برای همیشه انجام دهم، چه می شود؟

بیست و سه) چرا اینجا هستم؟

بیست و چهار) وظیفه من در اینجا چیست؟

بیست و پنج) اگر من نباشم و یا کاری انجام ندهم، جهان چه چیزی را از دست می دهد؟

حال چه خواهد شد؟ آیا می خواهید که هدف اصلی خود را در زندگی شناسایی کنید؟

 

روز معلم مبارک

 

معلمی شغل انبیا

شعار زندگی تو همین است:

باید خوب بدانی تا خوب بتوانی

همواره بخوانی تا در پاسخ نمانی

عشق بورزی تا هیچ گاه نلغزی

کدام مرتبه فراتر از این برای تو میتوان تصور کرد که

بزرگترین پیامبر و معلم می  فرماید:

ان العالم یستغفرله من فی السموات و من  فی الا رض:

حتی الحیتان فی االما و فضل العالم علی العابد کفضل القمر علی سائر الکواکب:

برای معلم و عالم تمامی آنچه در آسمان و زمین است، استغفار می کنند

حتی ماهیان در آب! و فضیلت و برتری معلم و عالم نسبت به عابد به برتری ماه

نسبت به ستارگان  می ماند.

 

روش های تربیت کودکان

در این مبحث سعی داریم چهار روش را به شما معرفی کنیم که در ظاهر تشویق کننده است اما می تواند رفتارهایی را به اتمام برسانند. این تکنیک ها عبارتند از: 1- تقویت تفکیکی نرخ های کم رفتار  2- تقویت تفکیکی رفتارهای دیگر  3- تقویت تفکیکی رفتار ناهمساز  4- اشباع

لازم به تذکر است که هرگونه تشویق کردن و استراتژی که رفتاری را در فرد افزایش دهد در روانشناسی به تقویت مشهور است.

1- تقویت

تفکیکی نرخ های کم رفتار: در این روش ابتدا سعی کنید رفتاری را که تمایل دارید در کودک خود کاهش دهید به طور مشخص برای خود تعریف نمایید. به علاوه میزان حضور مطلوب این رفتار نیز از نظر والدین باید مشخص شود و سپس به کودک توصیه شود که رفتار خود را تا میزان مطلوب آن کاهش دهد تا جایزه بگیرد یا به اصطلاح تقویت شود. همچنین می توانید به جای تعداد دفعات تکرار رفتار به فواصل رفتاری تکیه کنید و او را تشویق کنید تا حداقل رفتار خود را در فاصله زمانی معین بروز دهد. فرض کنید کودک شما عادت دارد تا در حین مطالعه دروس به بازی، سرگرمی یا صحبت کردن بپردازد. این رفتار در صورتی که به اندازه باشد نامطلوب نیست لذا به فرزندتان توصیه می کنید در صورتی که پس از هر 45 دقیقه مشق نوشتن به فعالیت های غیردرسی بپردازد مورد تشویق قرار می گیرد. در این صورت شما به این نوع تقویت تفکیکی با شرط زمان پرداخته اید. در نوع تقویت پاسخدهی با نرخ کم شما می توانید به فرزند خود در صورتی تقویت ارائه دهید که به عنوان مثال در کل زمان مطالعه خود در یک روز چهار بار به فعالیت غیردرسی بپردازد. تاثیر کلی این نوع روش به آرامی ظاهر می شود و تا کاهش رفتار باید بردبار بود.

2- تقویت تفکیکی رفتارهای دیگر: در این روش برای حذف رفتار نامطلوب به فرزندتان می آموزید که در صورت انجام دادن رفتارهای دیگر به جز رفتار نامطلوب مورد نظر مورد تشویق قرار گیرد. فرض کنید کودکی که در کلاس درس زیاد صحبت می کند زیاد از سر جایش بلند می شود و ... به او می گویید در صورتی که در طول یک ساعت درسی رفتار خاصی را انجام ندهد مورد تشویق شما قرار می گیرد. به این صورت او برای دریافت جایزه رفتار نامطلوب را حذف می کند. تفاوت این روش با روش قبل این است که در مورد اخیر به حذف رفتار می پردازید و در روش قبل رفتار نامطلوب را تنها کاهش می دهید.

نکته خواندنی این است که لازم است زمان حذف رفتار را به تدریج افزایش دهید تا فرزندتان توان عمل کردن به آن را داشته باشد. مثلاً اگر می خواهید بدخطی را در کودک خود حذف کنید ابتدا با نوشتن یک صفحه دیکته خوش خط او را تشویق کنید و سپس به تدریج خوش خطی را در صورت فراگیر شدن در کل تکالیف تقویت کنید. البته عیب این روش این است که:

اول اینکه به او نمی گوییم چه کاری بکن تنها او را از کاری ناپسند دور می کنیم و دوم اینکه هر رفتار دیگر را بغیر از رفتار مورد پسند تشویق می کنیم و این در حالی است که ممکن است او به رفتارهای منفی دیگری روی آورد. مثلا در مورد صحبت کردن در سر کلاس ممکن است او برای دریافت تشویق این رفتار را حذف کند اما به رفتار های منفی دیگری روی آورد.  

در روش اشباع ما اجازه می دهیم تا کودک آنقدر به رفتار خود ادامه دهد که دیگر انگیزه ای برای ادامه نداشته باشد در این صورت به سیری خواهد رسید.

3- تقویت تفکیکی رفتار ناهمساز: در این روش ما تنها با تشویق کردن رفتاری که با رفتار مشخص مغایرت دارد می خواهیم تا فرزندمان از انجام رفتار خاص نامطلوب برحذر باشد. اگر کودک شما در هنگام بازگشت از مدرسه تاخیر دارد می توانید هر روزی را که بازگشت او به موقع صورت گرفت مورد تشویق قرار دهید. در این روش به دلیل دریافت جایزه و انجام رفتار مطلوب فرزندتان ناچار است تا رفتار نامطلوب را ترک کند.

4- سیری یا اشباع: هر شخصی به این دلیل رفتار خاصی را ادامه می دهد که به نوعی برای او پیامد مثبتی را به دنبال دارد. در روش اشباع ما اجازه می دهیم تا کودک آنقدر به رفتار خود ادامه دهد که دیگر انگیزه ای برای ادامه نداشته باشد در این صورت به سیری خواهد رسید. فرض کنید شخصی که برای انجام عملی خاص سعی دارد با سر و صدا کردن و جیغ و گریه اجازه مادر را کسب کند. در این صورت اگر فرصت دهید تا او به جیغ و گریه ادامه دهد و در قبالش پیامد مثبتی را دریافت نکند و ادامه رفتار برایش جذابیت نداشته باشد  به اشباع خواهد رسید. در روش اشباع کودک از خستگی مفرط که ناشی از تکرار زیاد یک عمل است به بی انگیزگی می رسد. البته این روش در مورد رفتارهایی به کار می رود که انجام مکرر آن خود و دیگران را متضرر نسازد و همراه با روش های دیگر می تواند کارساز باشد.

به کودکتان در درسها کمک کنید

همه ي پدر و مادرها در تمام دنيا به دنبال فرمولي جادويي هستند تا کودکشان را براي انجام تمرينات و تکاليفشان تشويق کنند. اما پيداکردن راهي که براي همه ي کودکان کارساز باشد و اثري معجزه آسا داشته باشد بسيار سخت است. با اين حال روشهايي وجود دارد تا شما به کودکتان کمک کنيد تکاليفش را انجام دهد. قدم اول تغيير ذهنيت و نگرش خودتان نسبت به تکليف مدرسه و چگونگي مجبور کردن کودک به انجام آن است. اگر شما فکر مي کنيد که تمرين هايي که معلم براي خانه در نظر مي گيرد اهميت زيادي ندارند، متقاعد کردن کودکتان براي انجام اين کار بسيار مشکل است.

شما مي توانيد از اين پيشنهادها استفاده کنيد و به کودکتان کمک کنيد تا پيشرفت بهتري در درس هايش داشته باشد.

1- با واقعيت کنار بياييد. در دوره اي که کودکتان مي تواند تفريحات جذابي مانند بازي هاي الکترونيکي و يا برنامه هاي متنوع تلويزيوني داشته باشد، شما نبايد توقع داشته باشيد او با علاقه مندي و اشتياق و بدون حواس پرتي پاي درس و مشق بنشيند و دانش آموز فعال وکوشايي باشد. شما هم به عنوان پدر يا مادر بايد اين موضوع را بپذيريد اما اين به معناي موافقت و تائيد کودک نيست، موضوع مهم فقط فهميدن احساس کودکي است.

2- همزمان با کودک به کارهايتان برسيد. وقتي را که براي درس خواندن کودک مشخص کرده ايد را به کارهاي هيجان انگيز و وسوسه کننده نپردازيد. بهتر است همزمان با کودک شما هم مشغول درس خواندن،مطالعه و رسيدگي به کارهاي شخصي تان شويد.

3- به او مشورت بدهيد. با پرسيدن «درستو خوندي؟رياضيتو حل کردي» خيال خودتان را راحت نکنيد. در شنيدن جزئيات مشتاق باشيد. همچنين وقتي کودک به شما مي گويد«رياضيم را خواندم»نپرسيد«تا کدوم صفحه؟»بپرسيد «از پيشرفتت راضي بودي؟»

4- با گفت وگو درباره ي درس ها متوجه شويد کدام درس ها و تمرين ها برايش مشکل است. وقتي متوجه ضعف کودک شديد به راحتي مي توانيد براي يک درس خاص به او کمک کنيد، از دوستي کمک بخواهيد، از برادر يا خواهر بزرگترش کمک بگيريد و يا از معلم خصوصي استفاده کنيد. گاهي فرار کردن کودکتان از درس خواندن و انجام تکاليف به اين دليل ساده است که يک درس و يا يک نوع خاص از تمرينات برايش سخت است.

5- از آرزوهاي کودک کمک بگيريد. کودکان دبستاني معمولا با انگيزه ي انجام دادن کار مورد علاقه شان در آينده درس مي خوانند. کودک شما چه آرزو و هدفي دارد؟ آيا او آرزوي دکتر يا معلم شدن را دارد؟ از آرزوهاي کودک استفاده کنيد تا او ياد بگيرد براي رسيدن به هدف هايش بايد درس بخواند.

6- ممکن است کودکتان بهانه بياورد و بگويد «من مي خوام صاحب يک فروشگاه بشوم و نيازي نيست اين همه رياضي يا تاريخ بخونم» وقتي کودکتان چنين بهانه هايي مي آورد ارزش دانش آموختن و نياز ضروري انسان ها به علوم را يادآوري کنيد.

7- از کودک تعريف کنيد. دعوا بي فايده است. تعريف و تمجيد و ناديده گرفتن به موقع ضعف ها مي تواند ابزاري براي دادن انگيزه به کودکتان باشد تا وظايف و تکاليفش را انجام دهد. همچنين پاداش هاي کوچک مناسب هستند. وعده ي پارک يا رفتن به رستوران براي خوردن يک پيتزا و يا ...

کار آساني نيست که کودک بهانه گير و فراري از درس را توجيه و تشويق کنيد. ممکن است بارها نااميدتان کند، از کلنجار رفتن خسته شويد و نتوانيد همه ي اين راهکارها را به درستي به کار بگيريد. با اين حال يادتان باشد که شما مسئوليت آموزش فرزندتان را به عهده داريد و بايد با روشي درست او را براي آموزش پذيري هدايت کنيد. صبور باشيد و خسته نشويد.