رهیار پنجم

مقدمه: املا بخشی از برنامه آموزشی است که در آن خلاقیت مطرح نیست بلکه تنها یک نمونه ویا ترتیب حروف آن مد نظر است.

املای یک کلمه بسیار مشکل تراز خواندن آن کلمه است چرا که باز شناسی یک کلمه چاپی، یک عمل کد برگردانی است لذا بعضی از کودکانی که در خواندن ضعیف هستند، در املا نویسی هم دچار مشکل می باشند.نوشتن املا مستلزم تواناییها وخرده مهارتهای بسیاری است.دانش آموز قبل از هر چیز باید قادر به خواندن کلمه باشد.حافظه حرکتی نیز عاملی در املا محسوب می شود.یعنی شخصی که برای بار دوم کلمه- ای رامی نویسد، باید اعمال حرکتی آن کلمه را بخاطر آورد.

انواع اشتباهاتی که کودک در املا نویسی مرتکب می شود از یک نوع نیستند تا بتوان با اتخاذ یک روش،همه آن اشتباهات را از بین برد.دراینجا به تجزیه وتحلیل انواع غلط های املایی می پردازیم:

انواع مشکلات

1-ضعف دقّت: (دقت یعنی تمرکز کافی بر کاری جهت جایدهی آن درمغز)

-حذف یا اضافه کردن نقطه .مثال:بازار=بارار رفت=رقت

-حذف یا اضافه کردن دندانه : سیب=سسیب

-حذف یااضافه کردن سرکش : کار=گار قشنگ=قشنک

-حذف یا اضافه کردن تشدید: بنّا=بنا کتاب-کتّاب

-حذف یا اضافه کردن یک صدا: رفت=رفته باران=بارن

روشهای درمانی

۱- دو تصویر را که شبیه به هم هستند ولی در جزئیات کمی با هم متفاوتند را در اختیار کودک قرار دهید و از او بخواهید تفاوتها و تشابهات آنها را بیان کند.

۲-کارتی را تهیه کنیدو کلمه مورد نظر را روی آن نوشته و برخی حروف آن را حذف کنید تا کودک حروف حذفی را بنویسد. مانند: مادر ما.... ماد...

۳-تصحیح دیکته توسط دانش آموز روش موثری است.

2-ضعف حافظه دیداری: کودک به خوبی قادرنیست تصویر حرف مورد نظر رابه خاطر آورد.ودر نتیجه در صداها وحروفی که صدا وتلفظ آنها مثل هم است دچارمشکل می باشد

مثل: انواع (ث-س-ص)- ثریا=سریا صدا=سدا

-انواع (ت-ط) طوطی=توتی حتّی=حطّا

-انواع ( اِ - - ﻪ) اِمام= عِمام عِلّت=اِلّت

-انواع ( ح- ﻬ ) خوش حال=خوش هال همیشه=حمیشه

-انواع (ز-ض-ظ-ذ) مریض=مریز ناظم=ناضم گذشته=گزشته

-انواع(غ-ق) ورق=ورغ کاغذ=کاقز

روشهای درمانی

۱-چند شکل و یا چند وسیله به کودک نشان داده و سپس پنهان کنید.واز کودک بپرسید نام وسایل را بگوید.

۲-چند وسیله و یا کارت را مرتب نمایید و در حضور کودک ترتیب آنها را به هم بزنید و از کودک بخواهید آنان را مانند قبل مرتب کند.

۳-تصویری را به کودک نشان داده و سپس بردارید و از کودک بخواهید جزئئات تصویر دیده شده را بیان کند.

۴- بر روی یک کارت واژه های هم خانواده را بنویسید تا کودک ببیند(مانند: نظر-ناظر-منظور-منظره-نظارت)

۵-کلمه صحیح را بصورت درشت بنویسید تا کودک با انگشتش آن املای آن را در هوا بنویسد.

3-ضعف حافظه شنیداری: کودک شنیده هارا به یاد نمی آورد وبرخی از کلمات را جا می اندازد.